Zuid-Europeanen

Illustratie: tekening van een Italiaanse schoorsteenveger in 1862

Mensen die vanuit Zuid-Europa naar de regio Alkmaar verhuisden waren in de zeventiende en achttiende eeuw een zeldzaamheid. In de trouwregisters vinden we maar een paar Italianen en een enkele Spanjaard.

Spaanse arts

Die Spanjaard, de arts Jacques Laban, ging weliswaar in 1714 in Alkmaar in ondertrouw maar lijkt hier niet werkelijk gewoond te hebben. Hij had in die tijd een praktijk aan de Beursstraat in Amsterdam en heeft in Alkmaar verder geen sporen nagelaten.

Uit Genua en Milaan

Ook over de paar Italianen die in de zeventiende en achttiende eeuw in Alkmaar trouwden weten we nog maar weinig. Van een zekere Franciscus de Lispiano, die in 1720 trouwde, is alleen bekend dat hij uit Genua kwam. Over Damianus Paleari uit Milaan, die rond 1790 in Alkmaar kwam wonen, is wel wat meer te vinden. Hij was stukadoor. Dat was typisch een beroep dat Italianen in de Nederlanden uitoefenden. Andere Italianen hier waren bijvoorbeeld gespecialiseerd in het maken van barometers. Maar veel Italianen in de Nederlandse Republiek gingen werk doen dat de Nederlanders zelf niet wilden doen. Schoorsteenvegen bijvoorbeeld.

Joden

In de vroege zeventiende eeuw vestigden zich ook enkele joden die afkomstig waren uit Portugal en Spanje in Alkmaar.

 

Afbeelding: Karikatuur van een net in Nederland aangekomen Italiaanse schoorsteenveger door Pieter van Loon, 1862 (Rijksmuseum Amsterdam).

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Inschrijving van Johanna Jacoba West in het doopboek van de Grote Kerk van Alkmaar: 'Op gedaane Belijdenis is gedoopt, Johanna Jacoba West. Dienstmaagd Van Den Wel.Ed:Ges: Heer Fredrik Van de Wall, & gebooren op de Westkust van Sumatra, In de Oost-Indiën.'

‘Op de Westkust van Sumatra’

Johanna Jacoba West werd op 26 november 1769 gedoopt in de Alkmaarse Grote Kerk. Volgens het doopboek was zij ‘gebooren op de Westkust van Sumatra, in de Oost-Indiën’. Haar aangenomen achternaam – West – verwees ongetwijfeld naar haar geboortegrond, het westen van Sumatra, een eiland dat nu deel uitmaakt van

Detail uit de akte van notaris Adriaan Wentel, 1 februari 1748, met de beschrijving van de confrontatie met de 'vreemdelingen of poepen'.

‘Poepen’ bij Huisduinen

Op een zomermiddag in 1747 raakten gezagsdragers van Huisduinen in een weiland slaags met een groepje arbeiders, ‘meest vreemdelingen of poepen’. ‘Poepen’ was een scheldwoord voor Duitsers. Twee getuigen beschreven de confrontatie op 1 februari van het jaar daarop voor de Helderse notaris Adriaan Wentel. Allemaal baas De Duitsers waren

Illustratie: Afbeelding: Een schoolmeester aan het werk op een prent door Jan Luyken, 1694 (Rijksmuseum Amsterdam).

Twee Franse schoolmeesters

In de late zeventiende eeuw stelde het Alkmaarse stadsbestuur twee Franse schoolmeesters aan. De twee waren hugenoten oftewel Franse protestanten, op de vlucht omdat ze in Frankrijk onder druk werden gezet om zich te bekeren tot het katholieke geloof. Het stadsbestuur van Alkmaar bood hun financiële steun. Franse taalles De