Onder de immigranten die in de zeventiende eeuw naar Alkmaar en omgeving trokken was ook een behoorlijke groep Scandinaviërs. Zij kwamen uit Denemarken, Noorwegen en Zweden om hier werk te zoeken.
Droogscheerders en varensgezel
De Scandinavische immigranten vonden vooral werk in ongeschoold werk en laagbetaalde banen. In de Alkmaarse trouwregisters staat bij een paar van hen vermeld dat ze droogscheerder waren. Een droogscheerder werkte in de lakennijverheid: hij ‘schoor’ gedroogd laken glad. Van een van de Deense immigranten weten we dat hij schoenmaker was. Een Zweed die in Alkmaar trouwde was varensgezel. De meeste Scandinavische immigranten in de Nederlandse Republiek werkten net als hij in de scheepvaart. Daarom waren er in Alkmaar ook veel minder Scandinaviërs te vinden dan in een havenstad als Amsterdam. Scandinavische vrouwen gingen hier vooral aan het werk als dienstmeisje.
Lutherse kerk
Veel van de Scandinavische immigranten waren lutheranen: ze waren wel protestanten, maar niet van de ‘officiële’ calvinistische Nederlandse kerk. In 1617 zette een groep Noorse immigranten samen met Duitse geloofsgenoten een lutherse gemeenschap op in Alkmaar. Dank zij giften uit Zweden en Denemarken konden de lutheranen in Alkmaar in 1641 een paar huizen aan de Oudegracht kopen voor bijeenkomsten. In 1692 werd er op die plek een nieuwe lutherse kerk ingewijd. Die kerk staat er nog steeds.
Afbeelding: Gezicht op de Baangracht in Alkmaar met links op de hoek van de Oudegracht de lutherse kerk. Tekening door J.A. Crescent, 1790.
